Prace magisterskie i licencjackie o narkomanii i uzależnieniach

Chcemy przybliżyć problematykę narkomanii, jako problemu społecznego poprzez prezentację tego problemu w publikacjach takich jak prace magisterskie, prace licencjackie i inne prace dyplomowe

Nikotynizm

Jednym  z najbardziej upowszechnionych antyzdrowotnych i autodestrukcyjnych elementów stylu życia człowieka jest palenie tytoniu. Chcąc wyrównać zachwianą równowagę wegetatywną i emocjonalną, człowiek szuka ratunku i uspokojenia w narkotycznym działaniu nikotyny. W dążeniu do uwolnienia się od objawów złego samopoczucia, różnych dolegliwości i słabości, konfliktów, napięć i lęków, a w końcu przyjemności, sięga po wyroby tytoniowe podobnie jak sięga po narkotyki, leki, alkohol.[1]

Tytoń jest najpopularniejszą, realnie niebezpieczną używką, która stanowi zagrożenie dla zdrowia dzieci i młodzieży. W Polsce nikotynizm otrzymał status problemu patologicznego w roku 1977. Stało się to za sprawą ekspertyzy opracowanej przez Komitet Badań i Prognoz PAN.[2]

Tytoń jest rośliną z rodziny psiankowatych (Nicotiana tabacum, Nicotiana rustica) pochodzi z Ameryki Południowej, gdzie tamtejsi mieszkańcy, Indianie, stosowali go w lecznictwie, w magii, w wierzeniach religijnych, by odstraszyć złe duchy. Do Europy przywieźli tytoń Hiszpanie, po odkryciu Ameryki. Zdobył on szybko znaczną popularność, stając się symbolem przynależności do warstw zamożnych i postępowych. Początkowo tytoniowi przypisywano wyjątkowo dobrotliwe oddziaływanie lecznicze, stosowano go jako panaceum na większość chorób.[3]

Surowcem używanym do produkcji artykułów tytoniowych są liście tytoniu szlachetnego, hodowanego najczęściej w uprawach plantacyjnych. Jest to roślina roczna, około 1,5m wysokości, o liściach długich, eliptycznych, pokrytych obustronnie krótkimi, gruczołowatymi włoskami o charakterystycznym ostrym zapachu i gorzkim smaku. Wysuszone liście zawierające alkaloidy: nikotynę i norkonikotynę, poddawane są niezwykle precyzyjnemu procesowi fermentacji, a następnie technologicznemu przetworzeniu na wyroby tytoniowe.[4]

Współczesna medycyna dostarczyła wiele dowodów, że nałóg palenia tytoniu nie jest obojętny dla ludzkiego zdrowia – jest on bezpośrednią przyczyną wielu chorób. Nikogo nie musimy przekonywać o tym, że palenie papierosów jest szkodliwe. Częste infekcje dróg oddechowych, zawały serca, nowotwory płuc i krtani czy astma – to tylko niektóre negatywne skutki, jakie niesie ze sobą nikotyna.

Polska od lat siedemdziesiątych należy do krajów o najwyższej konsumpcji papierosów na świecie. Palenie tytoniu stanowi najważniejszą, pojedynczą, możliwą do prewencji przyczynę przedwczesnej umieralności w skali całego kraju. Każdego roku na choroby odtytoniowe umiera w naszym kraju przedwcześnie 70 tys. ludzi w wieku 35-69 lat.[5]

W Polsce palenie tytoniu jest od dawna poważnym problemem społecznym. Jest to najważniejsza przyczyna przedwczesnej umieralności w naszym kraju. 47% mężczyzn i 23% kobiet w Polsce w wieku 16 lat i więcej jest palaczami tytoniu. Około 10 000 000 Polaków pali regularnie 15-20 sztuk papierosów dziennie. Prawie 5 000 000 tych osób pali dłużej niż 20 lat. Każdego roku 100 000 zgonów w Polsce ma bezpośredni związek z negatywnymi skutkami palenia tytoniu. W Polsce codziennie zaczyna palić około 500 nieletnich chłopców i dziewcząt, a rocznie próbuje palenia około 180 000 dzieci. Szacuje się, iż dzieci w Polsce wypalają rocznie od 3 do 4 mld sztuk papierosów.[6]

I chociaż moda na niepalenie, dotarła również do nas – palenie tytoniu w Polsce jest nadal zjawiskiem masowym niezależnie od płci, nasila się w różnych grupach wiekowych. Nie można przejść obojętnie wobec tych faktów, udając, że się ich nie dostrzega.

Problem ten jest o tyle ważny, że używanie jednego środka odurzającego (w tym przypadku palenie papierosów) ułatwia niejako przechodzenie do innego, w konsekwencji czego dana osoba przechodzi zazwyczaj do używania substancji bardziej destrukcyjnie oddziałujących na organizm, a niejednokrotnie odurza się kilkoma z nich jednocześnie. Wyraźnie wykazały to badania przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych, na próbach reprezentatywnych dla tego społeczeństwa. Największe prawdopodobieństwo przechodzenia od jednej substancji do drugiej (w grupie młodzieżowej) dotyczyło: od papierosów do alkoholu wysokoprocentowego (0,68), od alkoholu i papierosów do marihuany (0,27), skąd już prosta droga prowadzi do klasycznych narkotyków (0,26).[7]

Argumentem, który skłonił mnie do podjęcia analizy zjawiska patologicznego, jakim jest palenie papierosów w środowisku młodzieży szkół podstawowych, jest fakt, że w ostatnich latach zjawisko to nasila się w tej grupie młodzieży, a co więcej daje się zauważyć tendencje do rozszerzania uzależnienia na coraz to młodsze roczniki. Po papierosy zaczyna sięgać młodzież w wieku zaledwie 11-12 lat. Obecnie sięga po nie co piąty chłopiec, ale najbardziej zdumiewający jest dwukrotny wzrost od 1990 r. liczby palących dziewcząt.[8]

Za uzasadnione uważam postawienie następujących problemów badawczych:

  1. a)      Jaki jest rozmiar nikotynizowania się wśród uczniów klas ósmych szkoły podstawowej?
  2. b)      Czy środowisko społeczne ma wpływ na palenie papierosów przez uczniów ósmej klasy szkoły podstawowej?
  3. c)      Jakie są społeczne i demograficzne cechy osób palących i niepalących?
  4. d)      Jakie są motywy palenia bądź niepalenia papierosów przez uczniów ósmej klasy szkoły podstawowej?
  5. e)      Jakie czynniki wpływają na podjęcie inicjacji nikotynowej przez uczniów ósmej klasy szkoły podstawowej?
  6. f)        Jakie są okoliczności palenia papierosów?
  7. g)      Czy uwarunkowania rodzinne i środowiskowe mają wpływ na palenie papierosów przez uczniów ósmej klasy szkoły podstawowej?
  8. h)      Jaka jest opinia uczniów na temat palenia papierosów w miejscach publicznych?

Praca składa się z siedmiu rozdziałów. Rozdział pierwszy przedstawia metodologiczne podstawy badań – ich cel, przedmiot, metodę i narzędzie badawcze. Zawarta została tutaj charakterystyka badanej grupy oraz terenu badań. W rozdziale drugim,  odwołując się do wyników badań przeprowadzonych przeze mnie wśród uczniów wybranych szkół podstawowych, przedstawię rozmiary nikotynizmu wśród młodzieży ze środowiska wiejskiego i miejskiego. Społecznym i demograficznym cechom osób palących i niepalących został poświęcony rozdział trzeci. W rozdziale czwartym przedstawię najważniejsze motywy palenia lub niepalenia papierosów. Rozdział piąty poświęcony został problemowi inicjacji nikotynowej. W rozdziale tym postaram się ukazać co powoduje, że młodzi ludzie sięgają po papierosy oraz jakie są okoliczności palenia. Natomiast w rozdziale szóstym omówione zostały rodzinne i środowiskowe uwarunkowania nikotynizmu. Rozdział siódmy poświęcony został  opinii badanych na temat palenia papierosów w miejscach publicznych.

Praca zawiera  spis tabel, jak również spis literatury i artykułów pomocnych przy powstawaniu niniejszej pracy. Praca opatrzona została również aneksem w postaci kwestionariusza „Młodzież i nikotynizm” użytego jako narzędzie badawcze do przeprowadzenia badań empirycznych.


[1]    M. E. Jurczak, Choroby cywilizacji, Warszawa 1977, s. 289.

[2]    B. Przygoda, Nikotynizm wśród dzieci i młodzieży, „Szkoła Specjalna” 4/1999, s.200.

[3]    M.E. Jurczak, Choroby cywilizacji, dz. cyt., s.289.

[4]    M.E. Jurczak, Choroby cywilizacji, dz. cyt., s. 291.

[5]    W. Zatoński, K. Przewoźniak, Czynniki zagrożenia. Tytoń albo zdrowie – przestań palić. Leczenie  z uzależnienia od nikotyny

[6]    Palenie tytoniu w Polsce

[7]     Z. B. Gaś, Agresja a osobowość w uzależnieniach, Rzeszów 1987, s. 62.

[8]    Z. Wojtasiński, Zadymione nastolatki, „Rzeczpospolita” nr 125 z dnia 31.05.1999 r., s. 10.

Reklamy

Single Post Navigation

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: