Prace magisterskie i licencjackie o narkomanii i uzależnieniach

Chcemy przybliżyć problematykę narkomanii, jako problemu społecznego poprzez prezentację tego problemu w publikacjach takich jak prace magisterskie, prace licencjackie i inne prace dyplomowe

Strategie postępowania w profilaktyce alkoholowej

Na podstawie literatury przedmiotu można wyodrębnić następujące strategie postępowania w profilaktyce alkoholowej:

  • polityka antyalkoholowa na szczeblu krajowym i lokalnym obejmująca prawodawstwo fiskalne, regulację cen, ograniczenia w reklamowaniu, wieku nabywcy, ilości miejsc, godzin sprzedaży;
  • edukacja dotycząca zagrożeń oraz szkód psychologicznych, fizjologicznych i społecznych związanych ze spożyciem alkoholu (koncentruje się na dotarciu do osób, dla których spożywanie alkoholu stanowi zagrożenie – dzieci, młodzieży, kobiet ciężarnych; adresowana jest także do tych, którzy swoim piciem stwarzają zagrożenie w rodzinie, w miejscu pracy, a także do osób zagrożonych uzależnieniem lub uzależnionych i ich rodzin);
  • zapobieganie zagrożeniu przez działania wzmacniające i rozwijające zasoby podmiotowe i kontekstowe, zmniejszające ryzyko związane z alkoholem (rozwijanie umiejętności i zwiększanie kompetencji osób zajmujących się terapią uzależnień, tworzenie formalno-prawnych i instytucjonalnych warunków zdrowego życia ludzi).
  • rozpoznawanie, diagnozowanie oraz wczesna identyfikacja problemów związanych z piciem alkoholu;
  • interwencja po wykryciu nadużywania, zagrażającego lub szkodliwego spożycia alkoholu oraz leczenie uzależnienia.

Obok strategii postępowania, jakie stosuje się w profilaktyce uzależnień, nie mniej ważną rolę spełniają miejsca realizacji profilaktyki uzależnień.

Niezastąpiona w tym względzie jest rola rodziny. Rodzina jest pierwszą i najważniejszą szkołą życia. W niej zachodzi tzw. socjalizacja pierwotna. Relacje wewnątrzrodzinne stanowią matrycę, która wyciska piętno na sposobie odnoszenia się dziecka do samego siebie, do innych ludzi. W rodzinie młodzi uczą się podstawowych wartości, norm moralnych i wzorców obyczajowych. To od sytuacji rodzinnej w znacznym stopniu zależy czy i na ile dany nastolatek rozwinie w sobie bogactwo pragnień i aspiracji[1]. W kręgu rodzinnym rozstrzyga się w dużej mierze stopień dojrzałości moralnej, duchowej, religijnej i społecznej. Wszystkie te wymiary mają związek z postawą młodych ludzi wobec substancji uzależniających. Rodzina jest więc także pierwszą i najważniejszą szkołą zachowań wobec alkoholu czy innych substancji psychotropowych. W tych rodzinach, w których tego typu substancji się nie używa lub gdzie alkohol obecny jest wyłącznie w funkcji symbolu, młodzi uczą się spędzania czasu, budowania przyjaźni i doświadczania radości bez chemicznego „wsparcia”. Natomiast te rodziny, w których świętowanie i spędzanie wolnego czasu, a także „rozwiązywanie” problemów opiera się na sięganiu po alkohol albo po inne substancje uzależniające, stają się miejscem promowania postaw niedojrzałych i niebezpiecznych. Z jednej strony rodzina – jako pierwsza szkoła życia – jest najbardziej naturalnym miejscem realizowania podstawowych celów profilaktyki uzależnień. Z drugiej strony niedojrzałe, a tym bardziej patologiczne środowisko rodzinne może być miejscem, które najbardziej utrudnia młodym zajęcie dojrzałej postawy wobec życia, a także wobec alkoholu czy narkotyków. Z tego względu rodzina potrzebuje wsparcia zarówno ze strony Kościoła jak i różnych instytucji państwowych, samorządowych, czy społecznych. Jednoznaczna polityka prorodzinna, która ułatwia rodzicom dojrzałe wypełnianie ich zadań wychowawczych jest najskuteczniejszą a zarazem najtańszą formą profilaktyki uzależnień. Właściwe funkcjonowanie rodziny jest też najlepszym zapleczem i wsparciem dla wszystkich innych działań z zakresu zapobiegania uzależnieniom. Najnowsze programy profilaktyczne nie ograniczają się już do spotkań z dziećmi i młodzieżą, lecz włączają do swoich zadań kontakty z rodzicami i oddziaływanie na całe środowisko rodzinne.

Mimo, że rodzina stanowi najważniejsze miejsce kształtowania właściwych postaw wobec życia oraz wobec substancji uzależniających, to jednak nie może ona podjąć wszystkich działań, zadań w tym względzie i to przynajmniej z dwóch zasadniczych powodów. Po pierwsze dlatego, że część rodzin przeżywa kryzys i nie wypełnia najbardziej nawet podstawowych funkcji wychowawczych. Społeczeństwo ma ograniczony wpływ na tę sytuację. Może natomiast wymagać określonego wykształcenia czy określonych kompetencji pedagogicznych od personelu szkół. Ze zrozumiałych względów nie może stawiać takich wymagań w odniesieniu do rodziców. W skrajnych przypadkach może jedynie pozbawić ich praw rodzicielskich. Po drugie poważny, a w naszych czasach wyraźnie większy niż jeszcze kilkanaście lat temu wpływ na sposób myślenia i postępowania dzieci i młodzieży wywierają środowiska pozarodzinne. Chodzi tu o szkołę, środki masowego przekazu, grupy rówieśnicze oraz dominującą modę i obyczajowość. W wielu przypadkach wpływ ten okazuje się bardzo negatywny. Konieczne jest zatem włączenie innych – oprócz rodziny – osób, środowisk oraz instytucji w realizację zadań, które stawia przed sobą profilaktykę uzależnień.

Kolejnym – obok rodziny i szkoły – środowiskiem, które powinno się włączyć w realizację profilaktyki uzależnień, jest parafia. Dobrze funkcjonująca parafia jest prawdziwą szkołą dojrzałego życia. Szczególne znaczenie ma tu katechizacja, gdyż umożliwia ona oddziaływanie wychowawcze o charakterze długofalowym, regularnym oraz dostosowanym do wieku i specyficznej sytuacji danej grupy dzieci czy młodzieży. Bardzo ważna jest także osobista postawa katechety wobec alkoholu. Optymalnym wzorcem jest dobrowolna abstynencja połączona z radosnym i dojrzałym stylem życia. Kapłan czy katecheta świecki staje się wtedy przewodnikiem, który własnym życiem wskazuje najbezpieczniejszy sposób postępowania wobec substancji uzależniającej. Jest drogowskazem, który nie tylko wskazuje drogę lecz który osobiście towarzyszy „podróżującym”. W Polskich warunkach potrzebujemy wielu takich wychowawców. Duszpasterskie możliwości w dziedzinie promowania postaw abstynenckich związane są nie tylko z katechizacją i życiem sakramentalnym. Bardzo istotne znaczenie mogą w tej dziedzinie spełniać młodzieżowe ruchy formacyjne, ruch „Światło Życie”, ministranci, harcerze, Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży. Kościelne grupy, ruchy formacyjne sprzyjają, ułatwiają poznanie samego siebie i podjęcie pracy nad własnym charakterem. [2]

Ruchy formacyjne pełnią więc funkcje profilaktyczne także wtedy, gdy ich program nie mówi wprost o alkoholu czy narkotykach. Młodzi, którzy uczą się dojrzałych postaw, dojrzałej sztuki życia, pogłębionych więzi z ludźmi, potrafią skutecznie przeciwstawiać się zagrożeniom w dziedzinie uzależnień.

Profilaktyka w środowisku szkolnym obejmuje kilka obszarów pracy profilaktycznej są to:

  • programy profilaktyczne realizowane w polskich szkołach;
  • praca z nauczycielami;
  • współpraca szkoły z rodzicami;
  • działalność profilaktyczna poradni psychologiczno-pedagogicznych, ośrodków, świetlic, i klubów profilaktycznych;
  • rówieśnicze doradztwo w środowisku szkolnym.[3]

W ostatnich latach w Polsce realizowanych jest bardzo wiele różnych programów profilaktycznych przeznaczonych do szkół.

Pierwsza grupa to programy koncentrujące się głównie na profilaktyce problemów związanych z piciem alkoholu. Są w śród nich takie jak: „NOE” i „DZIĘKUJĘ NIE” – poradniki wychowania w trzeźwości. Obie propozycje koncentrują się na zagrożeniach związanych z alkoholem i przeciwdziałaniu im. Poza treściami dotyczącymi problemów alkoholowych jest w nich mowa o psychologicznych umiejętnościach, jako o ochronnie działających zasobach człowieka. Rozwijanie i nabywanie tych umiejętności z założenia jest tu podporządkowane głównemu celowi, jakim jest profilaktyka problemów alkoholowych.

Druga grupa programów obejmuje zagadnienia dotyczące nie tylko problemów związanych z piciem alkoholu, ale również innych uzależnień, a także różnych umiejętności mogących obniżać ryzyko psychopatologii. Mieszczą się w niej programy „Profilaktyka uzależnień w szkole humanistycznej”, „Spójrz inaczej”, „Drugi elementarz czyli Program Siedmiu Kroków”, „Jak żyć z ludźmi”, „Zanim spróbujesz” i „Tak czy nie”.

Te programy poszerzają spektrum działań profilaktycznych włączając w nie, poza profilaktyką alkoholową, zapobieganie innym uzależnieniom.

Trzecia grupa to programy koncentrujące się na umiejętnościach ważnych dla świadomego kierowania własnym życiem i rozwojem ku samo realizacji, nawiązywania i utrzymywania satysfakcjonujących kontaktów z innymi ludźmi, radzenia sobie z problemami. Programy mieszczące się w tej grupie to: „Podaj dłoń” i „Nasze spotkania” czy „Być przyjacielem i mieć przyjaciół”.


 

[1] M. Dziewiecki, Nowoczesna profilaktyka uzależnień, Jedność, Kielce 2000, s.163.

[2] Tamże, s. 165.

[3] L. Cierpałkowska, Alkoholizm, przyczyny, leczenie. Profilaktyka, Media i rodzina, Wyd. Naukowe UAM,Poznań, 2000, s.224.

Reklamy

Single Post Navigation

2 thoughts on “Strategie postępowania w profilaktyce alkoholowej

  1. kinga on said:

    Czy ktoś wie z jakiej książki pochodzą informacje dotyczące strategii postępowania w profilaktyce alkoholowej? Bardzo mi zależy na tych danych do stworzenia przypisu

  2. M. Dziewiecki, Nowoczesna profilaktyka uzależnień, Jedność, Kielce 2000

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: